دیدگاه و یاداشت

این یادداشت، سومین و احتمالا واپسین یادداشت در مقطع فعلی در مورد تفکر انتقادی است. در نخستین آن‌ها در شماره ۲۱۴ شبکه، شمایی کلی از تفکر انتقادی و مولفه‌های اساسی تشکیل‌دهنده آن، تعریف عملیاتی و ضرورت پرداختن به این مقوله را مورد کنکاش قرار دادم. در دومین یادداشت، در شماره ۲۱۶ شبکه، تعاریفی رسمی‌تر از تفکر و تفکر انتقادی از متفکران این حوزه ارائه دادم و منابعی به زبان فارسی در این زمینه معرفی کردم. در این یادداشت هم تلاش کردم تا به رابط ماشین و هوش مصنوعی با تفکر انسانی و به ویژه تفکر انتقادی نگاهی بیندازم. امیدوارم که طرح این موضوع، آغازی باشد برای دوستانی که کم‌تر با این مقوله آشنا بوده‌اند و انگیزه‌ای باشد برای مطالعات عمیق‌تر در این زمینه.
من و شما و خیلی‌های دیگری که از فضای مجازی استفاده می‌کنیم تبدیل شده‌ایم به کارکنان شرکت‌های بزرگی نظیر گوگل و فیسبوک و… و بی‌آن‌که کارمزدی دریافت کنیم، برچسب می‌زنیم و توصیف می‌نویسیم و محتوا تولید می‌کنیم و مصرف می‌کنیم. شده‌ایم همکاران روبات‌های خزنده و سامانه‌های هوشمند شرکت‌های بزرگ و کوچک. ابزاری برای آموزش الگوریتم‌ها. اما این همه ماجرا نیست...
تفکر انتقادی؛ مهارتی نرم که سخت به‌دست می‌آید
16 شهريور 1398
اگر دانه گندمی را بکارید و کمی‌ هم از آن مراقبت کنید، و یا حتی نکنید، ده‌ها دانه کاملا شبیه آن به‌دست می‌آورید. هنگامی که توله سگی به‌دنیا می‌آید، بی آنکه تلاشی به خرج دهد به یک سگ کامل در نوع خود تبدیل می‌شود. اما نوزاد انسان پس از به‌دنیا آمدن، برای این که به یک انسان نمونه نوع خود تبدیل شود، باید هم مراقبت بسیار از او به‌عمل آید و هم آموزش و پرورش کافی ببیند. نوزاد انسان به صرف انسان زاده شدن انسان نمی‌شود. او باید فرآیند انسان شدن را بیاموزد. و این کار در دنیای امروز دست کم به دو دهه زمان نیاز دارد. دلایل این امر در این مطلب نمی‌گنجد اما همین‌قدر بگویم که انسان در جریان رشد خویش در طول میلیون‌ها سال، همه آنچه را که امروز به‌عنوان غریزه می‌شناسیم از دست داده و تنها کشش‌ها و یا علایق شدید (Drive) برایش باقی مانده است. متاسفانه، تفکر، از جمله این کشش‌ها نیست و انسان باید آن را بیاموزد. به عبارتی، انسان باید انسان شدن را بیاموزد.
انقلاب چهارم و کار ما
11 مرداد 1398
انقلاب چهارم صنعتی، انقلابی عجول است. فناوری‌ها و ابزارها، همه با عجله می‌آیند؛ یا خیلی سریع راه خود را در میان صنایع و مردم باز می‌کنند و یا با عجله، غزل خداحافظی را سر می‌دهند. کم نیستند فناوری‌هایی که در تنها دو دهه ظهور کردند و شکوفا نشده بار سفر بستند. این انقلاب منتظر کسی نمی‌ماند. اصل حقوقی «ندانستن، رافع مسئولیت نیست» بیش از همه در این عصر کاربرد پیدا می‌کند. در آخر پاییز، کسی از ما نخواهد پذیرفت که، نمی‌دانستم، امکانات نبود، اینجا جهان سوم است و بهانه‌هایی از این دست. آن زمان، برای ما تنها یک جواب وجود خواهد داشت: باید می‌دانستی.
استخدام شویم یا انتخاب کنیم؟
02 مرداد 1398
بحث اشتغال یکی از داغ‌ترین و مهم‌ترین مباحث پیرامون ما است. موضوعی که هیچ‌گاه قدیمی نمی‌شود و از زوایای مختلفی قابل بررسی است. مشاغل در گذر زمان دستخوش تغییراتی می‌شوند، برخی به‌تدریج محو می‌شوند درحالی‌که برخی دیگر همسو با پیشرفت‌های جوامع بشری مدرن می‌شوند. اما اصل مهمی که هیچ‌گاه تغییر پیدا نمی‌کند، بحث درآمدزایی و کسب درآمد است.
چند وقت پیش با مدیرعامل شرکتی صحبت می‌کردم که پرسش جالبی از من پرسید: «چرا بیشتر سایت‌های ایرانی شکل و شمایلی یکسان با یکدیگر دارند؟» در پاسخ به او گفتم: شاید مقصر اصلی سامانه‌های تولید محتوایی هستند که قالب‌های از پیش آماده‌ شده‌ای در اختیار توسعه‌دهندگان قرار می‌دهند. توسعه‌دهندگان سعی می‌کنند مولفه‌های این سامانه‌ها را کمی تغییر داده، جای آن‌ها را در یک صفحه تغییر داده و اگر بشود یک طراحی گرافیکی هم چاشنی کار می‌کنند تا سایت کمی جذاب شود. اما زمانی که بیشتر دقت کردم، موضوع جالب دیگری نظرم را جلب کرد.
فکر می‌کنید روزهای سیاه هواوی از راه رسیده و به‌زودی این شرکت بزرگ و غول چینی به خاک سیاه می‌نشیند؟ شاید هم به دوستان و نزدیکان خود توصیه می‌کنید که از خرید گوشی‌های هواوی خودداری کنند و شاید هم با دیدن افرادی که گوشی هواوی دارند، سری به تاسف تکان داده و از عواقب اعتماد به این برند چینی عبرت می‌گیرید. برخی افراد هم با قاطعیت می‌گویند، چون هواوی در تجهیزات مخابراتی‌اش از کشورهای مختلف و از جمله کشورهای اروپایی و امریکا جاسوسی کرده، حق‌اش است که به این حال و روز بیفتد. شاید هم تصور کنیم هواوی یک شرکت چینی است و تنش‌های روابط میان چین و امریکا گریبان‌گیر این شرکت شده است. در واقع، با این دیدگاه، هواوی در این تخاصم‌های اخیر بی‌تقصیر و هیچ‌کاره است.
عینک را به چشم می‌زند، از پشت عینک فضای اتاق پر می‌شود از منو‌هایی که می‌توان جابجا کرد و دکمه‌هایی که می‌توان لمس کرد. یکی از برنامه‌های گفت‌وگوی اینترنتی را انتخاب می‌کند. اندکی می‌گذرد و کمی آن‌سوتر، شمایل گرافیکی پدر و مادرش که در شهری دور زندگی می‌کنند، روی دیوار مجازی ظاهر می‌شود. گفت‌وگو آغاز می‌شود.
شبکه‌های 5G ویژگی‌ها و استانداردهای مشخصی دارند و روی طیف‌های فرکانسی تعیین شده‌ای راه‌اندازی می‌شوند و علاوه بر سرعت باید تاخیر بسیار پایین و هوشمندی داشته باشند و فقط هنگامی می‌توان به یک شبکه 5G متصل شد که دستگاه کاربر به مودم 5G مجهز باشد. صرف نشان دادن علامت تجاری 5G هم روی صفحه‌نمایش گوشی کافی نیست.
بعد از مدت‌ها گذارم به یک کافی‌نت افتاد. به نظر من کافی‌نت‌، بهترین نقطه دنیا برای یافتن سوژه شبکیه است. پشت کامپیوتر خاک‌گرفته‌ای که نسخه‌ای به‌روزنشده از ویندوز اکس‌پی داشت و ویروس‌یابش مدام هشدار می‌داد که این کار را بکن و آن کار نکن که اگر بی‌توجهی کنی، مسئولش خودت خواهی بود، نشسته بودم. برای فردی چون من که سال‌هاست با ویندوز خداحافظی کرده و تمام این مدت سعی‌ام بر این بوده که نرم‌افزارهای دزدی را روی سیستمم نصب نکنم، نشستن پشت کامپیوتر خاک گرفته‌ای که نمایشگرش متعلق به دوران پیش از ال‌سی‌دی است، یک تجدید خاطره اساسی محسوب می‌شد.

صفحه‌ها

اشتراک در دیدگاه و یاداشت
توسعه و پشتیبانی توسط : ایران دروپال
پشتیبانی توسط ایران دروپال