شبکیه شماره 186
مهاجمان عصر جدید
حمله ماه اکتبر به داین (Dyn) که یکی از زیرساخت‌های مهم اینترنتی است، بار دیگر هیولای خفته ترسناکی را بیدار کرد که قابلیت زیادی در بلعیدن دنیای مدرن امروز دارد. فراگیر شدن ارتباطات شبکه‌ای و اینترنتی، در کنار همه مزایای خود، بستر مهمی برای تهاجم فیزیکی به مناطق مسکونی و صنعتی و تحمیل آسیب‌های روانی و جسمی به ساکنان این مناطق فراهم کرده است. کافی است به نقشه‌های آنلاین حملات سایبری نگاهی بیندازید تا متوجه وخامت اوضاع شوید؛ نقشه‌هایی که زیرساخت‌های اینترنتی مورد تهاجم در سرتاسر جهان را به طور لحظه‌ای نمایش می‌دهند.

پیشنهاد می‌کنم یکی از آن‌ها را انتخاب کنید و در آن دقیق شوید؛ ببینید چه اتفاقی در دنیا در حال رخ دادن است. موضوع، بسیار پیچیده‌تر و ترسناک‌تر از آن چیزی است که به نظر می‌رسد. پیشنهاد من نقشه‌های شرکت فورتی‌نت (Fortinet) است. نمایش حملات اینترنتی در این نقشه بسیار جذاب و تصورناپذیر است و دست کمی از فیلم سینمایی ندارد. در آن انواع حملات سایبری را می‌بینید که به طور زنده و با رنگ‌های مختلف به صورت نقاطی از مبدأ حمله به سوی هدف پرتاب می‌شوند. فهرستی نیز در پایین صفحه توضیحاتی درباره حملات می‌دهد. حجم حملات آنچنان زیاد و متنوع است که باعث سردرگمی می‌شود. نمی‌دانم این نقشه تا چه اندازه موثق است؛ اما آنچه نمایش می‌دهد، نبردی تمام‌عیار است.
موضوع حملات اینترنتی در سال‌های پیش هم مطرح بود، اما اکنون به‌مراتب خطرناک شده است. در گذشته ممکن بود هکرها با نفوذ در زیرساخت‌های یک مرکز حساس، یک کارخانه یا یک ساختمان مهم، دست به خرابکاری بزنند. آن‌ها می‌توانستند از ناآزمودگی کارکنان یک مرکز صنعتی مهم، حداکثر استفاده را ببرند و با تزریق برنامه مخربی به سامانه کنترل خودکار آن مجموعه، برای مثال آلوده کردن شبکه‌هایی که موتورهای الکتریکی یک مجموعه را کنترل می‌کنند و ارسال فرمان‌های نابه‌جا، موتور الکتریکی را وادار به رفتارهای خارج از استاندارد کنند و آن را تا سر حد انفجار پیش ببرند؛ سامانه‌های حیاتی را مختل کنند، دریچه ها ببندند و برق را قطع کنند. اما اکنون دامنه این خطرات از مراکز صنعتی فراتر رفته است و شهرها و خانه‌های مردم عادی را هم تهدید می‌کند.

مطلب پیشنهادی

وقتی بدن انسان، گذرواژه‌ها را فاش می‌کند!

جاسوسی از مردم عادی، به سرقت بردن اطلاعات شخصی و مالی آن‌ها و استفاده از این اطلاعات برای اخاذی، در مقایسه با خطرات جدید، بازی کودکانه‌ای به نظر می‌رسد. اکنون مردم به طور جدی در معرض خطر هستند. اگر از آثار روانی قطع شدن چندساعته اینترنت بر جوامعی که شمار زیادی از جمعیت آن را «معتادان سایبری» تشکیل می‌دهند، صرف نظر کنیم، آثار منفی روحی و جسمی به‌مراتب مهلک‌تری را می‌توان برای چنین حملاتی متصور شد. روزبه‌روز بر تعداد ابزارهای متصل به اینترنت افزوده می‌شود و خانه‌های بیشتری به سوی هوشمند شدن گام برمی‌دارند. انسان امروز که زمان زیادی را بیرون از خانه به کار و تفریح مشغول است، مایل است از همه‌جای دنیا، خانه‌اش را زیر نظر داشته باشد؛ با دوربین‌های مداربسته فضای خانه را مشاهده کند، با استفاده از نرم‌افزارهای موبایل، دمای خانه را از کیلومترها آن‌سوتر تنظیم کند، مایکروفر را روشن کند، فهرست غذاهای درون یخچال را ببیند یا به گل‌ها آب بدهد. پزشک او، به طور آنلاین ضربان قلب و میزان تنفسش را کنترل می‌کند و از راه دور عملکرد ضربان‌ساز کاشته‌شده در بدنش را تنظیم می‌کند. این فرد خودروی هوشمندی دارد که خودش را با سامانه‌های ترافیکی هوشمند هماهنگ می‌کند و حتی قادر است بخشی از مسیر را به طور خودکار و بدون نیاز به راننده براند. وجود چنین شهری چندان دور از ذهن نیست. حال تصور کنید چنین شهر شبکه‌شده‌ای، تنها برای یک ساعت و به صورت پیش‌بینی‌نشده از خدمات مبتنی بر اینترنت محروم شود. بهترین حالت این است که همه این امکانات برای مدتی از کار بیفتند. اما ممکن است اتفاق بدتری هم رخ دهد: این ابزارها کارهای پیش‌بینی‌نشده و خطرناک انجام دهند؛ خودروی هوشمند به سامانه محرکه، فرمان‌های اشتباه بدهد و بخشی از آن منفجر شود یا سیستم ناوبری، خودرو و سرنشینان را به دره پرت کند؛ دستگاه تنظیم‌کننده ضربان‌ساز، فرمان‌های مرگ‌آفرین به ضربان‌ساز ارسال کند و بیمار جان خود را از دست بدهد. لوازم الکتریکی با فرمان‌های نادرستی که دریافت می‌کنند، بیش از حد داغ شوند و خانه را به آتش بکشند. اگر این اتفاقات در مقیاس یک شهر رخ دهد، شهر بدون شلیک حتی یک گلوله فتح شده است!
علاوه بر موارد ذکرشده، حملات عصر جدید ویژگی دیگری هم دارند. افراد عادی مثل من و شما ممکن است ناخواسته در جبهه هکرها و خرابکاران خدمت کنیم و برایشان سبب‌ساز فتوحات بیشتر شویم. این موضوع مهمی است که کمتر به آن توجه می‌شود. حملاتی نظیر حمله اکتبر به داین، از طریق پیوند دادن ده‌ها هزار ابزار متصل به اینترنت عملی شد. ابزارهایی نظیر دوربین‌های مداربسته و ضبط‌کننده‌های دیجیتال دست‌به‌دست هم دادند و به عنوان شرکای ناخواسته هکرها، ترافیک سرورهای داین را چنان بالا بردند که این سرورها، دیگر قادر به ارائه سرویس نبودند. ما هیجان زیادی برای به‌روز شدن داریم؛ مشتاق هستیم که خانه‌هایمان هوشمند شوند، از کامپیوترهای پوشیدنی و ایمپلنت‌ها استفاده کنیم، علاقه زیادی به خودروهای هوشمند داریم و دلمان می‌خواهد خانه و محل کار و حتی اتاق کودکمان را با استفاده از دوربین‌های مداربسته زیر نظر داشته باشیم. اما باید توجه کنیم که همه این‌ها ما را تبدیل به شرکای بالقوه هکرها می‌کند. اگر حمله‌ای در گوشه‌ای از دنیا و حتی در کشور خودمان رخ دهد و به عده‌ای بی‌گناه آسیب بزند، مسئولیت آن با ما خواهد بود؛ اگر به یک نکته بسیار مهم دقت نکنیم: «حفظ امنیت زیرساخت‌هایی که برپا کرده‌ایم.» همین حالا اقدام کنیم و تا می‌توانیم امنیت ابزارهایمان را از دوربین مداربسته تا تلویزیون و تلفن هوشمند افزایش دهیم. زندگی ایمن در عصر جدید آنقدرها هم که به نظر می‌رسد، دشوار و خطرناک نیست.

برچسب: