رخنه شماره 189
شناختم، شناختی، شناختیم و سرانجام رسیدم به محاسبات شناختی
اگر شماره گذشته ماهنامه شبکه را خوانده باشید، در پرونده ویژه آن شماره به شما گفتیم که محاسبات شناختی به طور ملموسی به زندگی ما وارد شده است و بانک‌ها و مؤسسات مالی جزء نخستین گروه‌هایی هستند که به استقبال این فناوری رفته و خواهند رفت. اما چه بسیار شرکت‌های بزرگی که در آرزوی دستیابی به سامانه شناختی قدرتمندی همچون واتسون آی‌بی‌ام هستند.

جینی رومتی مدیرعامل آی‌بی‌ام در اکتبر سال گذشته میلادی (2016) در ارتباط با واتسون گفت: «در پنج سال آینده، واتسون در پس‌زمینه هرگونه تصمیم شخصی یا تجاری که اخذ خواهید کرد، حضور خواهد داشت. بدون آن‌که حتی اطلاعی در این زمینه داشته باشید.» آی‌بی‌ام کار خود را در سال 1911 میلادی آغاز کرد. شرکتی که با بیش از یک قرن سابقه همچنان حرف اول را در دنیای فناوری می‌زند. نوآوری‌های این شرکت به دو گروه تقسیم می‌شوند. گروه اول فناوری‌های آماده فروش به شرکت‌های سخت‌افزاری همچون فناوری تولید و ساخت کوچک‌ترین پردازنده‌ها بر مبنای لیتوگرافیکی چند نانومتری هستند. اما گروه دوم فناوری‌های تولیدی این شرکت هستند که عمدتاً از سوی این شرکت یا شرکت‌های همکار در ارتباط با پروژه‌های تحقیقاتی یا تجاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. واتسون یکی از برجسته‌ترین این موارد است. واتسون سابقه‌ای نسبتاً طولانی در دنیای فناوری دارد. 

نخستین حضور موفق واتسون به سال 2001 باز می‌گردد. در آن سال واتسون در یک برنامه تلویزیونی حضور پیدا کرد و با شکست برندگان دوره‌های قبل موفق شد جایزه این مسابقه را از آن خود کند. اما این مسابقه یک پیام مهم را برای جهان مخابره کرد. کامپیوترها می‌توانند با اتکا بر مفهومی به نام ادراک‌پذیری جملات شما را درک کنند و با شما به تعامل بپردازند. در نمونه مشابه دیگری، این‌ بار واتسون به شکل جدی‌تر و البته رسمی‌تری مورد آزمایش قرار گرفت. برگزارکنندگان کنفرانس تد تصمیم گرفتند به طور آزمایشی از واتسون استفاده کنند. کنفرانسی که مخاطبان آن همواره صاحبان صنایع بزرگ، دانشمندان و بزرگان دنیای فناوری هستند. در کنفرانسی که سال گذشته میلادی برگزار شد، تعدادی از مخاطبان سؤالات مورد نظر خود را از واتسون پرسیدند و واتسون با استناد به مخزن اطلاعاتی سازمان تد دیدگاه‌های خود را در ارتباط با موضوعات مطرح شده بیان کرد. 
به طور مثال، از او درباره راز خوشبختی سؤالی پرسیده شد. واتسون ابتدا سؤال مورد نظر را تحلیل کرد و در ادامه ویدیو مرتبط به این سؤال را به حضار نشان داد. به طور مثال، در یکی از این نشست‌ها از واتسون سؤال شد که راز شاد بودن را بیان کند. واتسون در ادامه بخشی از ویدیو مربوط به سخنرانی دن گیلبرت، دانشمند علوم روان‌شناسی هاروارد را به مخاطبان نشان داد. این واکنش از سوی واتسون بسیار تأمل‌برانگیز بود. اما سؤال این است چه عاملی باعث شده است سامانه شناختی آی‌بی‌ام تا به این اندازه پیشرفته باشد؟ در جواب باید بگوییم، واتسون دو مزیت عمده نسبت به سایر رقبا دارد. اول آن‌که فن بیان واتسون کاملاً طبیعی است. در حالی که بسیاری از دستیاران مجازی به صورت ماشینی صحبت می‌کنند، واتسون همانند یک انسان سخن می‌گوید. دوم آن‌که واتسون یک سامانه ادراک‌پذیر است. ادراک‌پذیری این روزها بازار بسیار داغی دارد. در ژاپن، آلمان، انگلستان و دیگر کشورهای صنعتی شرکت‌ها سعی دارند این ادراک‌پذیری را به ماشین‌ها یاد دهند. همین ادراک‌پذیری واتسون، سازمان غیر انتفاعی تد را که شهرت پرآوازه‌ای در برگزاری کنفرانس‌ها در سراسر جهان دارد، متقاعد ساخت تا از واتسون برای سازمان‌دهی سخنرانی‌های این کنفرانس استفاده کند. سال 2015 اعلام شد که واتسون آی‌بی‌ام قرار است نزدیک به 2000 سخنرانی سازمان تد را بر اساس محتوای آن‌ها سازمان‌دهی کند و در حافظه خود نگه دارد. 
این برنامه اکنون به این سخنرانی‌ها و محتوای آن‌ها دسترسی دارد. نکته جالب توجهی که در این بین وجود دارد این است که کاربران می‌توانند از واتسون هر سؤالی که تمایل به مطرح کردن آن‌ را دارند پرسیده و واتسون در کسری از ثانیه به آن‌ها جواب دهد. در حالی که چند سال قبل تمرکز اصلی آی‌بی‌ام بر پیدا کردن شرکت‌ها و سازمان‌هایی قرار داشت که از خدمات واتسون استفاده کنند، اما امروزه واحد تحقیقاتی و توسعه واتسون نزدیک به 2000 کارمند و متخصص در زمینه‌های مختلف دارد. این محققان به طور پیوسته در تلاش هستند کارکردهای واتسون را در حوزه‌هایی همچون اکتشافات دریایی، نجوم و پزشکی ارتقا دهند. آن‌گونه که آقای استفان گلد مدیر بازاریابی واتسون گفته است: «واتسون تنها برای بهتر و سریع‌تر کردن امور روزمره زندگی انسان‌ها طراحی نشده است، تغییراتی که همواره با واتسون به وجود آمده و خواهند آمد کاملاً بنیادی و زیرساختی خواهند بود.»

برچسب: