رخنه شماره 184
ضرورت دوچندان توجه به راهبری فناوری اطلاعات در دوران پساتحریم
در گذشته به دلایل مختلفی امکان ارسال تجهیزات و فناوری‌های نوین به کشور با دشواری همواره بود، اما اینک شاهد هستیم که این موانع یکی پس از دیگری در حال برداشته شدن هستند. همین موضوع لزوم توجه به نقش راهبری فناوری اطلاعات در سازمان‌ها را دوچندان کرده است. اگر وضعیت و نوع تعامل سازمان‌ها با محیط اطرافشان را در مقیاس کلان و جهانی بررسی کنیم، مشاهده می‌کنیم که سازمان‌های هوشمند و خلاق به سمت فرایندگرایی در حال حرکت هستند.

در چنین شرکت‌هایی مدیران تمرکز خاصی بر فرایندهای سازمان خود دارند. شرکت‌های ایرانی برای اینکه در عرصه‌‌های مختلف جهانی حضور فعال و قدرتمندی داشته باشند، باید از راهکار فناوری اطلاعات در جهت قانونمند کردن فرایندها، افزایش سطح یکپارچگی، تسریع در روند جهانی شدن و پیاده‌سازی تغییرات مداومی که به فراخور تعاملات جهانی به وجود می‌آید، استفاده کنند. شاید در سال‌های دور، زمانی‌که هنوز واژه فناوری اطلاعات تا این اندازه در شرکت‌های داخلی مطرح نبود، مشاوران شرکت‌ها به سه عامل برنامه‌ریزی، جابه‌جایی و عملیات بسنده می‌کردند؛ اما در دنیای کنونی، شرکت‌های تجاری و فعال در حوزه فناوری باید به فاکتورهای دیگری نیز توجه کنند که این عوامل عبارتند از: ظرفیت پیاده‌سازی تغییرات سازمانی، قدرت ارائه راه‌حل برای نیازهای استراتژیک، بررسی دقیق زیرساخت‌هایی که از نظر هزینه‌های تحمیلی مقرون‌به‌صرفه باشند، توانایی مدیریت سرمایه‌های فکری و ایده‌ها - الگوی کسب‌وکار گوگل راهنمای ارزشمندی در این زمینه به شمار آید- طراحی و پیاده‌سازی معماری ویژه فناوری اطلاعات، پیاده‌سازی برنامه مدیریت دانش در سازمان و در نهایت آماده‌سازی گروهی قدرتمند در زمینه عقد قرارداد‌ها به طوری که نه تنها با سازوکار تنظیم قراردادها در حوزه داخلی (دولتی) آشنا باشند، بلکه در زمینه بین‌المللی با مسائل حقوقی و به‌ویژه بیمه آشنایی داشته باشند. 

مطلب پیشنهادی

طراحی سامانه‌ای برای ارزیابی طرح‌های توسعه‌ای فناوری
امید توکلی از طراحی سامانه پایش خبر داد

ضروری است شرکت‌هایی که به دنبال فرایندگرایی هستند، از وجود کارشناسانی استفاده کنند که به راهکارهای شناسایی، تحلیل، ذخیره‌سازی و ارتباط برقرار کردن با فرایند‌های تجاری آشنا باشند. با نگاهی اجمالی به عناوینی که به آن‌ها اشاره شد، به‌خوبی به حقیقت این موضوع آگاه می‌شویم که راهبری فناوری اطلاعات به این دلیل حائز اهمیت است که در دنیای واقعی در بیشتر موارد انتظارات ما با آنچه در واقعیت شکل می‌گیرد، منطبق نیستند. 
این انطباق نداشتن به ما یادآوری می‌کند که باید در خصوص معیارهایی همچون به کارگیری امکانات فناوری اطلاعات با کیفیت مناسب همراه با بودجه و در زمان مناسب، به‌کارگیری فناوری اطلاعات به لحاظ بازگشت سرمایه‌های تجاری و به کارگیری فناوری اطلاعات در جهت بهبود بازدهی و عملکرد در حالی که مخاطرات مرتبط با فناوری اطلاعات توأمان با آن کنترل شود، دقت ویژه‌ای کنیم. اما سؤالی که مطرح می‌شود، این است که در یک سازمان چه فرد یا افرادی با راهبری فناوری اطلاعات در تعامل بوده یا به عبارت دقیق‌تر درگیر خواهند شد؟ بدون شک با توجه به نقش مهم راهبری، طبیعی است که مدیران اجرایی و هیئت‌مدیره و در ادامه مدیران عامل مسئولیت پشتیبانی، اجرا و پیاده‌سازی استراتژی فناوری اطلاعات را بر عهده دارند. این مدیران باید ساختارهای سازمانی را آماده کنند. در ادامه، مدیران اطلاعات همانند پلی وظیفه برقراری ارتباط میان کمیته‌های مختلف و مدیران را بر عهده خواهند داشت. اما ممکن است این پرسش برای شما پیش آماده باشد که اساساً راهبری فناوری اطلاعات در نظر دارد چه فعالیت‌هایی را تحت پوشش قرار دهد؟ 
در پاسخ باید گفت که راهبری بر پنج رکن اصلی سازمان، انتقال ارزش، مدیریت ریسک، تدوین استراتژی، مدیریت منابع و ارزیابی و سنجش بازدهی متمرکز است. جالب آنکه مدیریت درست و دقیق مؤلفه‌های یادشده در گرو توجه بیش از پیش به سنجش و ارزشیابی به دست خواهد آمد. اما چه کنیم که به راهبری فناوری اطلاعات درست و دقیق، آن هم در معیار جهانی نائل شویم؟ استانداردهای مختلفی در این زمینه وجود دارند که در میان آن‌ها استاندارد COBIT، سرنام Control Objectives For Information & Related که انجمن حساب‌رسی و کنترل سامانه‌های اطلاعاتی (ISACA) آن را ارائه کرده است، مدلی خوب و جهانی در زمینه کنترل اطلاعات، فناوری اطلاعات و مخاطرات مرتبط با آن‌ها را عرضه می‌کند. برای اینکه بتوانید COBIT را به‌درستی در سازمان خود پیاده‌سازی کنید، به آموزش نیاز دارید. در اولین گام COBIT را در سازمان خود معرفی کنید، در مرحله بعد مدیران اصلی را به‌طور کامل با این استاندارد، قابلیت‌ها و ظرفیت‌هایی که در اختیار سازمان قرار می‌دهد، آشنا کنید. در گام آخر COBIT را مطابق با سیاست‌های سازمان خود به مرحله اجرا در آورید. امید است شرکت‌های ایرانی با رعایت چارچوب‌ها و استانداردهای بین‌المللی موفق شوند جایگاه درست خود را در عرصه جهانی به دست آورند.

برچسب: