کاربردهای گسترده‌تر فناوری‌های بیومتریک
فناوری تشخیص چهره از گوشی‌های هوشمند خارج و به زندگی ما وارد می‌شود
فناوری تشخیص چهره را به‌طور دقیق نمی‌توان یک راهکار امنیتی جدید و نوین در نظر گرفت. اما از زمانی که اپل آی‌فون ایکس و ویژگی Face ID را منتشر کرد، فناوری تشخیص چهره به یکی از جریان‌های اصلی دنیای فناوری تبدیل شد. فناوری که امروزه برخی از آژانس‌های دولتی و حتی خطوط هواپیمایی تجاری به عنوان یک الگوی امنیتی کارآمد با حداقل مخاطره ممکن از آن استفاده می‌کنند. شاهکار سخت‌افزاری و نرم‌افزاری اپل در قالب آی‌فون ایکس به اندازه‌ای موفق و تأثیرگذار بوده که اکنون کارشناسان حوزه امنیت پیش‌بینی کرده‌اند که دیر یا زود فناوری تشخیص چهره از محیط محصور گوشی‌های هوشمند خارج شده و به فرودگاه‌ها و حتی محیط‌های کاری وارد خواهد شد.

در این میان نباید از نقش گوشی‌های هوشمندی اندرویدی در پیش‌برد و گسترش روزافزون این فناوری غافل شد. امروزه، فناوری تشخیص چهره به اندازه‌ای قدرتمند شده که به راحتی می‌تواند هویت افراد را با تطابق چهره آن‌ها با بانک‌‌اطلاعاتی تصاویری که در اختیار دارد به درستی تشخیص داده و هویت آن‌ها را تایید کرده یا رد کند. به همین دلیل است که تحلیل‌گران پیش‌بینی کرده‌اند، فناوری تشخیص چهره و دوربین‌هایی با قابلیت دید عمیق به زودی در طیف گسترده‌ای از ابزارهای الکترونیکی به کار گرفته خواهند شد، به‌گونه‌ای که در نهایت این فناوری به شکل عادی در زندگی روزمره مردم به کار گرفته خواهد شد.
در سال 2015 میلادی، گوگل از ویژگی Trusted Face به عنوان یکی از مولفه‌های سیستم‌عامل اندروید 5 رونمایی کرد. جالب آن‌که Trusted Face خود یکی از عناصر کلیدی قفل هوشمند (smart Lock) اندروید است که عملکردی یکسان با Face ID اپل دارد. فناوری که در گوشی‌های آی‌فون ایکس جایگزین حسگر اثرانگشت Touch ID شد. در حالی که برخی از تحلیلگران بر این باور هستند که فناوری تشخیص چهره هنوز هم به یکسری پالایش‌ها و تغییرات نیاز دارد، اما واقعیت این است که این فناوری حتی در مقطع فعلی نیز می‌تواند در رویدادهایی همچون برگزاری جلسه‌های محرمانه هییت مدیره سازمان‌ها به گونه‌ای به کار گرفته شود که تنها به کارمندان معتبر و دارای مجوز اجازه دهد به این‌ جلسه‌ها وارد شوند. در این حالت دیگر به هماهنگی، بررسی فهرست‌ها یا هماهنگی‌های دقیقه نودی نیازی نخواهد بود (شکل یک). 
داگ الی، مدیر ارشد بخش مالی استارت‌آپ Ever AI که در زمینه طراحی و راه‌اندازی سامانه‌های تشخیص چهره برای شرکت‌های مختلف به فعالیت اشتغال دارد، در این ارتباط گفته است: «اگر آی‌فون را همانند بدن یک انسان تصور کنیم، آن‌گاه Face ID نقش چشمان این گوشی هوشمند را دارند.» 

یک سناریو واقعی در ارتباط با نحوه به‌کارگیری فناوری تشخیص چهره 

به‌طور مثال، تصور کنید شما مدیر برگزاری جلسه‌های هییت مدیره هستید و باید جلسه‌ای در خصوص یک پروژه کاملا محرمانه برگزار کنید. برای آنکه امنیت این جلسه به‌طور کامل برقرار شود تصمیم می‌گیرید از فناوری تشخیص چهره استفاده کنید. برای این منظور دوربین مجهز به فناوری تشخیص چهره را در مقابل درب ورودی سالن قرار می‌دهید. همان‌طور که شرکت‌کنندگان وارد اتاق می‌شوند، دوربین تشخیص چهره صورت افرادی را که در حال ورود به سالن هستند، اسکن می‌کند. در این حالت اگر فردی مجوز حضور در این جلسه را کسب نکرده باشد، در حال ورود به سالن، سامانه قادر است از طریق نشان دادن یک اعلان یا نشان دادن چهره فرد روی یک صفحه اسلایدشو این موضوع را به شما اطلاع دهد. آیا این جمله برای شما آشنا است؟ بله درست حدس زده‌اید، شما این سناریو را در فیلم گزارش اقلیت با بازی تام کروز مشاهده کرده‌اید. اما این فناوری اکنون در اختیار ما قرار دارد و این پتانسیل را دارد تا به سرعت به یکی از جریان‌های اصلی در سازمان‌های کوچک و بزرگ تبدیل شود. داگ الی در این ارتباط می‌گوید: «داده‌های زیادی در چهره شما وجود دارد. سن، جنسیت و حتی حسی که در یک لحظه روی چهره شما نمایان می‌شود تنها چند نمونه کوچک از اطلاعات گسترده‌ای هستند که درون چهره شما قرار دارند و قابل استفاده هستند. یک سامانه تشخیص چهره تنها با اتکا بر همین چند موردی که به آن‌ها اشاره شد به راحتی می‌تواند فرآیند احراز هویت را به سادگی هر چه تمام‌تر اما در مقابل با ضریب اطمینان بالا انجام دهد.»


شکل 1 - تنظیم Face ID کار ساده‌ای بوده و تنها به چند دقیقه زمان نیاز دارد.

EverAlbum یک نمونه قابل تأمل در ارتباط با فناوری تشخیص چهره

نرم‌افزار طراحی شده از سوی استارت‌آپ Ever AI این توانایی را دارد تا با حجم بسیار زیادی از تصاویر و ویدیوهای کاربران که در سرویس‌های مختلف کلاود نگهداری می‌شود، کار کند. EverAlbum نرم‌افزار طراحی شده از سوی این استارت‌آپ که در اپ استور و گوگل پلی قرار دارد، به کاربران اجازه می‌دهد به ساده‌ترین شکل ممکن به سازمان‌دهی تصاویر و آلبوم‌های ویدیویی خود بپردازند. فایل‌های چندرسانه‌ای که ممکن است هر یک روی سرویس‌های مختلفی قرار داشته باشند. الی می‌گوید: «تا به امروز Ever AI موفق شده نزدیک به 13 میلیارد تصویری را که از سوی کاربران برچسب‌گذاری شده؛ جمع‌آوری کند. شبیه به کاری که فیس‌بوک در ارتباط با تصاویر انجام داده و تصاویر را همراه با اسامی آن‌ها برچسب‌گذاری می‌کند. همه آن تصاویر به‌طور خودکار و با مجوز کاربران برچسب‌گذاری شده‌اند، در نتیجه کاربران به راحتی می‌توانند تصاویر موردنظر خود را پیدا کنند. این رویکرد در عمل باعث ایجاد یک هویت برای افراد می‌شود. چنین بانک اطلاعاتی عظیمی این پتانسیل را در اختیار ما قرار می‌دهد تا به خوبی الگوریتم‌های تشخیص چهره را آموزش دهیم، به‌طوری که این برنامه‌ها در عمل با بالاترین دقت ممکن کار کنند.» الی بر این باور است که نرم‌افزار تشخیص چهره ساخت این شرکت دقت 99.8 درصد دارد. (شکل دو) الی می‌گوید: «تا پیش از عرصه آی‌فون ایکس و فناوری Face ID برای بسیاری از مردم کمی ترسناک بود که از فناوری تشخیص چهره استفاده کنند. اما آی‌فون ایکس تا حد زیادی موفق شد به مردم نشان دهد که فناوری تشخیص چهره آن‌گونه که تصور می‌کردند پیچیده نبوده و به راحتی قابل استفاده است. اکنون مشاهده می‌کنیم که شرکت‌های زیادی درصدد هستند از این فناوری به شکلی تجاری در محصولات خود استفاده کنند.»


شکل 2 - نرم‌افزار طراحی شده از سوی Ever AI طیف گسترده‌ای از ویژگی‌ها و خصلت‌ها را به منظور شناسایی چهره‌ها و سازمان‌دهی هر چه دقیق‌تر تصاویر در اختیار کاربران قرار می‌دهد. نرم‌افزاری که به خوبی می‌تواند با داده‌های CRM ترکیب شده و به سازمان‌ها اجازه دهد به شکلی جدید و نوین هویت افراد را تشخیص دهند.

شناسایی چهره‌ای منحصر به فرد در میان خیل عظیمی از مردم

شرکت ارائه‌دهنده خدمات ابری BlueScape از نرم‌افزار سازمانی طراحی شده از سوی Ever AI به منظور ساخت محصولی استفاده کرده که انتظار می‌رود در سال جاری به‌طور رسمی به بازار عرضه شود. نرم‌افزاری که با اتکا بر مجموعه‌ای بسیار عظیم از تصاویر قادر است یک چهره خاص را در میان جمعیت انبوهی از مردم شناسایی کند. نکته جالب توجه اینکه این شرکت مدعی شده نرم‌افزار فوق می‌تواند همین کار را در ارتباط با شناسایی چند چهره به شکل همزمان در میان جمعیت انبوهی از مردم انجام دهد. دانیان انترکین، مدیر اجرایی شرکت BlueScape در این ارتباط گفته است: «نرم‌افزاری که ما در حال طراحی آن هستیم، اغلب برای شناسایی یک گروه خاص از افراد به ویژه افرادی که در محیط‌های امنیتی مشغول کار هستند، کاربرد دارد. به‌طور مثال، شرکت دیزنی در ادامه روند ساخت قسمت دوم فیلم Frozen ممکن است نیاز داشته باشد تا همه تصاویر مربوط به یکی از شخصیت‌های قسمت قبلی فیلم را پیدا کند. تصاویری که در اغلب موارد روی ده‌ها سرور یا آرایه‌ای از هارددیسک‌ها ذخیره‌سازی شده و به احتمال زیاد با تصاویر دیگر مربوط به شخصیت‌های فیلم درهم آمیخته است. در حالت زیاد به زمان نسبتا زیادی برای پیدا کردن این تصاویر نیاز دارد. از طرفی سامانه‌ای که بتواند چنین جست‌وجوی بصری را انجام دهد، به معنای واقعی کلمه باید قدرتمند باشد. همچنین فراموش نکنید زمانی که شما با منابع داده‌ای متعدد سروکار دارید، به الگوریتم‌ها و نرم‌افزارهای بسیار قدرتمندی نیاز دارید. منظور من چند بانک‌اطلاعاتی نیست، من در مورد 10، 30 یا تعداد بیشتری از منبع داده‌ای صحبت می‌کنم که ممکن است در هر لحظه تصاویر جدیدی به آن‌ها افزوده شود.» یکی از مهم‌ترین کاربردهای فناوری تشخیص چهره در ارتباط با شناسایی مجرمانی است که ممکن است به راحتی در میان مردم تردد کنند. 

مطلب پیشنهادی

فناوری Face ID اپل چیست و با چه چالش‌هایی روبه‌رو است؟

خطوط هواپیمایی و آژانس‌های دولتی مکانیزم تشخیص چهره را به رسمیت شناخته‌اند 

در همین ارتباط شرکت NEC Corp موفق شده یک مکانیزم تشخیص چهره را برای خطوط هواپیمایی و سازمان‌های دولتی طراحی کند. نرم‌افزار NeoFace Watch ساخت این شرکت فناوری تطابق چهره را با دوربین‌های ویدیویی نظارت تصویری ادغام کرده که قادر است بر اساس یک فهرست تصویری که در اختیار دارد، به شکل منحصر به فرد افراد را شناسایی کرده و بی‌درنگ هشدارهایی را نشان دهد. فناوری به کار رفته در این نرم‌افزار که بر مبنای الگوی تطابق تصویری 1:1 کار می‌کند قادر است با سرعت بسیار بالایی چهره‌ها را شناسایی کند. این سامانه در حال حاضر در هشت فرودگاه بزرگ، گمرک و بعضی از نقاط مرزی ایالات متحده استقرار پیدا کرده است. این فناوری در راستای پاسخ‌گویی به یکی از نیازهای جدید و روبه‌رشد آژانس‌های مرزی عرضه شده که به کیوسک‌های کنترل خودکار پاسپورت‌هایی نیاز داشتند تا بتوانند هویت افراد را با مطابقت دادن چهره‌ آن‌ها با رکوردهای بیومتریکی که در پاسپورت‌های الکترونیکی آن‌ها درج شده تایید کنند. (شکل سه) 


شکل 3 - کیوسک‌های کنترل خودکار پاسپورت‌ها برای تایید هویت مسافران از فناوری تشخیص چهره و پاسپورت‌های الکترونیکی آن‌ها استفاده می‌کنند.

امروزه کیوسک‌های کنترل خودکار پاسپورت‌ها APC سرنام (Automated Passport Control) به یکی از ویژگی‌های عادی در فرودگاه‌های ایالات متحده تبدیل شده‌اند. فناوری به کار رفته در این کیوسک‌ها مشابه با همان فناوری است که در کیوسک‌های APC مستقر در نقاط مرزی به کار گرفته شده است. سال گذشته شرکت هواپیمایی JetBlue اعلام کرد، با همکاری اداره گمرک و حفاظت مرزی ایالات متحده آمریکا (CBP) و تولیدکننده فناوری‌های بیومتریک SITA توانسته سامانه‌ تشخیص چهره‌ای را تولید کند که به مسافران مسیر آروبا به فرودگاه بین‌المللی لوگان بوستون اجازه می‌دهد فرآیند تایید هویت را از طریق سامانه فوق و کیوسک‌های مربوط انجام دهند. این فناوری بعدها توسعه پیدا کرد و در مسیر بوستون به سانتیاگو و جمهوری دومینیکن نیز به کار گرفته شد. JetBlue گفته که نتایج اولیه به دست آمده از به‌کارگیری این فناوری مثبت بوده و اکنون به دنبال آن است تا این فناوری را بسط دهد. بریان در این ارتباط گفته است: «ما همیشه به دنبال فرصت‌هایی هستیم تا در کار خود نوآوری‌هایی را به خرج داده و یک تجربه سفر بی‌نظیر، ساده و ایمن را در اختیار مشتریان خود قرار دهیم. ما در حال گفتگو با CBP هستیم تا نحوه به‌کارگیری فناوری‌های بیومتریک را در درازمدت گسترش دهیم.» لوگان تنها فرودگاهی نیست که از این فناوری بهره می‌برد. فرودگاه بین‌المللی اورلاندو نیز کیوسک‌های APC خود را ارتقا داده تا مسافران در بدو ورود بتوانند از سامانه تشخیص چهره استفاده کنند. در فوریه نیز NEC اعلام کرد، در حال راه‌اندازی سامانه توسعه‌یافته جدیدی مبتنی بر NeoFace است که در مقیاس جهانی قابل استفاده باشد. محصولی که بتوان در گیت‌های خروجی یا ورودی آن‌ را نصب کرد و به افراد اجازه داد فرآیند تایید هویت را از طریق این سامانه به سرانجام برسانند. 

انتظار تحلیلگران بر رشد میزان تقاضا برای به‌کارگیری این فناوری و محتاط بودن شرکت‌ها

تحقیق انجام گرفته از سوی Allied Market Research نشان می‌دهد که بازار فناوری‌های تشخیص چهره در چهار سال آینده به‌طور متوسط به میزان 21.3 درصد افزایش رشد پیدا کرده و میزان نقدینگی این بازار تا سال 2022 به رقم 9.6 میلیارد دلار رسیده است. به گفته جک گلد، تحلیلگر موسسه J. Gold Associates این احتمال وجود دارد که فناوری تشخیص چهره در قالب یک صنعت گسترش پیدا کند. با این حال در مقطع فعلی اغلب شرکت‌ها در زمینه به‌کارگیری فناوری‌های بیومتریک و به ویژه تشخیص چهره با احتیاط رفتار می‌کنند. در حالی که آی‌فون ایکس مثالی خوب از تکامل این فناوری بود و نشان داد که یک تلفن ساده چگونه می‌تواند به یکی از بزرگ‌ترین و تاثیرگذارترین وسایل احراز هویت تبدیل شود، با وجود این، تاثیرگذاری و قابل اعتماد بودن این فناوری برای همه شرکت‌ها به اثبات نرسیده است. به همین دلیل هنوز هم شاهد نیستیم که توده مردم راغب باشند از این فناوری به راحتی استفاده کنند. جک گلد می‌گوید: «یک دلیل این است که شرکت‌ها به دنبال آن هستند تا از یک روش متداول که به راحتی روی طیف گسترده‌ای از دستگاه‌ها کار می‌کند، استفاده کنند. در حالی که آن‌ها ممکن است در زمان کار با آی‌فون ایکس احساس راحتی کنند، اما فراموش نکنید هنوز هم گوشی‌های اندرویدی و اپلی بسیاری وجود دارند که فاقد چنین سطح از توانایی هستند. دلیل دیگری که باعث شده این فناوری هنوز به‌طور گسترده فراگیر نشود در ارتباط با عدم یک توافق جامع در این زمینه است. شرکت‌ها هنوز هم مطمئن نیستند که آیا فناوری تشخیص چهره این قابلیت را دارد تا جایگزین فناوری‌های بنیادین شده و برای شناسایی هویت کارمندان مورد استفاده قرار گیرد یا خیر. هر کاربری بر اساس نیازهای شخصی خود می‌تواند از این فناوری استفاده کند، اما به‌کارگیری این فناوری در قالب یک استاندارد سازمانی موضوع دیگری است.» شان مک‌کارتی مدیر پژوهش‌های موسسه IDC بر این باور است که فناوری تشخیص چهره به منظور احراز هویت در محیط‌هایی که حساسیت امنیتی در آن‌ها بسیار بالا است همچون ارتش، آژانس‌های اطلاعاتی یا مراکز تحقیقاتی پیشرفته به سرعت فراگیر خواهد شد. مک کارتی می‌گوید: «ما انتظار نداریم این فناوری در سامانه‌های دولتی عادی به کار گرفته شود. مکانیزم احراز هویت دو عاملی مبتنی بر تلفن‌ها در حال حاضر امنیت خوبی را برای اکثر سازمان‌ها به همراه می‌آورند.» با این وجود الی از استارت‌آپ Ever AI می‌گوید: «من بر این باور هستم که فناوری تشخیص چهره امسال یا در نهایت در سال بعد به شکل جدی مورد توجه شرکت‌های بزرگ در سراسر جهان قرار خواهد گرفت. این اولین باری است که ما دورنمایی از این فناوری را در سازمان‌ها متصور می‌شویم. ما در حال حاضر دو شرکت بزرگ صنعتی را می‌شناسیم که برای احراز هویت کارمندان خود و اطلاع یافتن از این موضوع که چه کسی در چه مکانی قرار داشته، به دنبال به‌کارگیری فناوری تشخیص چهره هستند.» 
اواخر سال گذشته میلادی بود که الی گفت یکی از مشتریان تجاری استارت‌آپ Ever AI در نظر دارد تا فناوری تشخیص چهره را به عنوان راهکاری برای تایید هویت کارکنان خود در زمان ورود به دفاتر و اتاق‌های کار و همچنین به منظور دسترسی به سامانه‌های اطلاعاتی شرکت به کار ببرد. اما او نام این شرکت بزرگ صنعتی را فاش نکرد. او گفت: «ما به وضوح شاهد نشانه‌هایی از تغییرات گسترده در سازوکارهای امنیتی هستیم. شاید در گذشته برخی از افراد می‌توانستند از طریق به دست آوردن توکن‌های امنیتی هویت فرد دیگری را جعل کنند، اما زمانی که توکن‌های امنیتی همراه با مکانیزم‌های تشخیص چهره یا سازوکارهای مبتنی بر احراز هویت دو عاملی مورد استفاده قرار گیرند، آنگاه جعل هویت به سختی امکان‌پذیر خواهد بود. »

برچسب: