حمیدرضا مازندرانی

چندسالی است که شور راه‌اندازی استارت‌آپ در کشور ما بالا گرفته است. گویا داستان شرکت‌های غول‌آسای جهانی که روزی در گاراژ یک خانه ساکن بوده‌اند، برای ما ایرانیان خواندنی از آب درآمده و تلاش کرده‌ایم خودمان نیز داستان‌ساز باشیم. انصافا هم داستان‌های زیبایی در کشور ما نوشته‌شده که نمونه‌های آن را در زندگی روزمره خود می‌بینیم. بااین‌حال، بسیاری نگران هستند که شاید این داستان‌های زیبا، اکثرشان پایان خوشی نداشته باشند. استارت‌آپ‌هایی که شکست می‌خورند، سرمایه‌هایی که هدر می‌روند، عمرهایی که تلف می‌شوند. این‌ها پایان ناخوش داستان‌های استارت‌آپی است. اما ریشه ناکامی‌ها کجاست؟
کوبرنتس (Kubernetes) یک پلتفرم متن‌باز مدیریت کانتِینِر (Container) است که توسط کمپانی گوگل توسعه‌یافته و در ژوئن 2014 در دسترس عموم قرارگرفته است. هدف از طراحی و عرضه کوبرنتس این بوده که پیاده‌سازی و مدیریت سیستم‌های توزیع‌شده پیچیده برای توسعه‌دهندگانی که به کانتینرهای لینوکس علاقه‌مند هستند، ساده‌تر شود. قبل از این‌که به شرح پلتفرم کوبرنتس و جزئیات مرتبط با آن بپردازیم، مروری اجمالی بر مفهوم کانتینر خواهیم داشت.
در این گزارش به سراغ تعدادی از ارائه‌دهندگان سرویس‌های ابری در ایران رفتیم و از آن‌ها تقاضا کردیم در ارتباط با سرویس‌هایی که ارائه می‌دهند و نقاط قوت و ضعفشان برایمان بگویند. پاسخ‌هایی که داده‌شده از چند جهت مفید است: یکی این‌که تصویری از جایگاه صنعت پردازش ابری در کشور ترسیم می‌کند و از این بابت برای سیاست‌گذاران و مسئولان مفید خواهد بود. همچنین این گزارش مرجعی هر چند مختصر برای افراد و شرکت‌هایی است که می‌خواهند به سرویس‌های پردازش ابری روی بیاورند. این مورد به‌خصوص برای استارت‌آپ‌ها حائز اهمیت است، چراکه پردازش ابری یک ابزار عالی برای شتاب‌بخشیدن به پروسه آزمودن ایده با هزینه کم محسوب می‌شود.
اگر ویدیوی سخنرانی دانیل ساسکیند در همایش TED را در وب‌سایت شبکه تماشا کرده باشید، می‌دانید که پاسخ او به این پرسش مثبت است! دانیل ساسکیند، استاد اقتصاد دانشگاه آکسفورد بر این باور است که ماشین‌ها در جنگ با انسان‌ها بر سر شغل در نهایت پیروز خواهند شد. اما او چگونه به این نتیجه به ظاهر نگران‌کننده رسیده است؟
صنعت فناوری اطلاعات به دنبال راهی برای بهینه‌تر کردن عملکرد مراکز داده است. یکی از رویکردها، بازنگری در معماری و نحوه ساخت سرورهای پردازشی است. تقسیم‌بندی سرورها (Server Disaggregation) یکی از راهکارهایی است که در این نوشتار آن را بازگو خواهیم کرد.
در این نوشتار قصد داریم به آن روی سکه پردازش ابری بپردازیم، آنگاه‌که ابر برای کاربران دردسرساز می‌شود! با اندکی تامل می‌توان برخی از چالش‌های پردازش ابری را شناسایی کرد. برای مثال، دسترسی به اینترنت با کیفیت مورد قبول یک ضرورت در پردازش ابری است. این وابستگی یک چالش محسوب می‌شود، به‌خصوص اگر ارائه‌دهنده سرویس اینترنت تعهدی در قبال کیفیت خدمات خود نداشته باشد. همچنین امنیت و حریم شخصی همواره یک دغدغه برای کاربران سرویس‌های ابری بوده و راهکارهایی همچون رمزگذاری اطلاعات قبل از ارسال به ابر برای برطرف‌کردن آن پیشنهادشده است. بااین‌حال، شناسایی برخی دیگر از چالش‌های پردازش ابری به تامل بیشتر و تجربه و دانش بالاتر نیاز دارد. به‌طور مثال، lock-in (گیر افتادگی) وضعیتی است که کاربران سرویس‌های ابری باید در ارتباط با آن آگاهی داشته باشند. در بخش‌های بعدی، چالش‌های پردازش ابری و راهکارهای روبه‌رو شدن با آن‌ها را بیان خواهیم کرد.
به گمانم همه ما می‌دانیم پردازش ابری یا همان Cloud Computing چیست. پردازش ابری دیگر یک فناوری نوظهور و پر از چالش‌های بی‌پاسخ نیست. در حال حاضر، پردازش ابری به یک فناوری قابل دسترس برای همگان بدل شده تا کاربران بتوانند هر گونه پردازش و ذخیره‌سازی اطلاعات را به شیوه‌ای آسان، اقتصادی و کارآمد انجام دهند. هدف این نوشتار ارائه یک سری دلایل منطقی برای روی آوردن به پردازش ابری یا کنار گذاشتن آن است. البته برای شروع، مروری بر تعریف دقیق پردازش ابری خواهیم داشت.
اتوماسیون خانگی (Home Automation) به معنای آن است که با اتصال ابزارها و وسایل خانه به یک سیستم کنترل مرکزی، مدیریت و کنترل بیشتری بر عملکرد آن‌ها ایجاد شود. مثال‌های زیادی در زمینه اتوماسیون خانگی می‌توان ارائه کرد. از جمله یک سیستم سرمایشی/گرمایشی که متناسب با دمای محیط، عملکرد آن به نحوی تنظیم می‌شود که دمای خانه روی یک درجه مشخص ثابت بماند یا یک سیستم پردازش تصویر که چهره ساکنان خانه را هنگام ورود تشخیص داده و درب را به روی آن‌ها به صورت خودکار باز می‌کند. این سناریوها و هر سناریوی مرتبط با اتوماسیون خانگی بر بستر اینترنت اشیا (IoT) قابل پیاده‌سازی است. در واقع، لازمه کنترل روی عملکرد ابزارها و وسایل خانه این است که با سیستم کنترل مرکزی در ارتباط باشند. در اینترنت اشیا پروتکل‌هایی وجود دارد که ارتباط بین اشیا را برقرار می‌سازند. در این نوشتار برخی از این پروتکل‌ها در ادامه معرفی خواهد شد.
درس شبکه‌های کامپیوتری یکی از دروس پراهمیت دوره کارشناسی رشته‌های مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات محسوب می‌شود. این درس دروازه ورود به دنیای شبکه است، زیرا بدون گذراندن آن به‌دشواری می‌توان درک درستی از معماری و کارکردهای شبکه پیدا کرد. در این نوشتار تلاش خواهیم کرد مروری بر مفاهیم و سرفصل‌های درس شبکه‌های کامپیوتری داشته باشیم، مراجع معتبر آن را معرفی کنیم و برای دانشجویانی که این درس را در برنامه آموزشی خود دارند، پیشنهادهایی ارائه دهیم.
در گفت‌و‌گوی مفصل با دکتر مهدی راستی، استاد دانشگاه صنعتی امیرکبیر، از وی در خصوص کیفیت آموزش و پژوهش در دانشگاه‌های ایران پرسیدیم. همچنین وضعیت صنعت فناوری اطلاعات را در ایران به بحث گذاشتیم و انگیزه‌های شکل‌گیری شبکه‌های نسل پنجم موبایل را نیز بررسی کردیم.

صفحه‌ها

اشتراک در حمیدرضا مازندرانی