اوایل ماه جاری میلادی Unpaywall توسط مؤسسه متن باز Impactstory راهاندازی شد. مهمترین ویژگی این مؤسسه که توسط سازمان علوم ملی راهاندازی شده آن است که بهدنبال سود و کسب درآمد نیست.
کافی است پلاگین را روی نسخه دسکتاپ مرورگر کروم و فایرفاکس نصب کنید. بعد از آن، هر زمان که وارد صفحه نخست یک مقاله روی مجله آکادمیک شوید یک آیکون قفل روی صفحه ظاهر میشود. پلاگین شروع به جستجو برای دسترسی رایگان به یک کپی کامل از مقالهای که مدنظرتان است میکند و اگر موفق شود، آیکون قفل از رنگ خاکستری به رنگ سبز تبدیل میشود. روی آن کلیک کنید تا نسخه PDF دانلود شود. اگر قفل به رنگ طلایی تبدیل شود، یعنی اینکه مقالهای که مشغول خواندن آن هستید از یک لایسنس دسترسی باز برخوردار است.
از همه مهمتر، تمام این کپیها قانونی هستند. دیتابیسی که پلاگین فوق در آن به جستجوی کپیهای عمومی و در دسترس میپردازد حاوی بیش از 30 میلیون DOI است.
طبق مطلبی که در وبسایت رسمی این پلاگین منتشر شده: "سیستم Unpaywall در بین PDFهایی که بهصورت قانونی توسط نویسندگانشان آپلود شدهاند جستجو میکند، در حالیکه سیستم Sci-HUB از PDFهایی استفاده میکند که بهطرق دیگر جمعآوری شدهاند. با اینکه، این روش نتایج دقیقتر و کاملتری ارائه میدهد اما تماما قانونی نیست."
سازنده این پلاگین معتقد است که کاربران با استفاده از آن میتوانند در 65 تا 85 درصد موارد نسخههای کامل مقالات را پیدا کنند. البته، این مسئله به نوع مقاله و سال انتشار آن بستگی دارد.
شاید خیلی از کاربران قادر به پرداخت حدود 30 تا 40 دلار برای تنها یک مقاله نباشند. در نتیجه، جای تعجب نیست که متوسل به روشهای دیگری برای دسترسی به مقالات میشوند که ممکن است قانونی نباشند. اما پلاگین Unpaywall میتواند این مشکل را تا حدود زیادی حل کند.